MÜZİĞİN İZİNDE · UGARİT · YAKLAŞIK MÖ 1400
Hurri İlahisi No. 6
Kil üzerine yazılmış bir müzik mirası: Nikkal İlahisi olarak da tanınan Hurrian Hymn
No. 6, günümüze ulaşan en eski notalı müzik örneklerinden biridir.
Ugarit’ten günümüze
Bugünkü Suriye’de, Ras Şamra’daki antik Ugarit kentinde bulunan tablet yaklaşık MÖ 1400’e tarihlenir.
Geç Tunç Çağı’na ait Hurri ilahileri topluluğunda H.6 olarak adlandırılır.
Şam Ulusal Müzesi koleksiyon kaydında 3916 envanter numarasıyla yer alır. [1]
Tablet, yalnızca bir şarkı sözü belgesi değildir: üst bölümünde Hurrice ilahi metni, altında ise müziğin icrasıyla ilişkilendirilen teknik terimler ve sayılar bulunur.
Bu yönüyle eski Yakın Doğu’nun müzik düşüncesine açılan ender pencerelerden biridir. [2]
Nikkal’e yönelen bir ilahi
Eser, metninde adı geçen tanrıça Nikkal ile ilişkilendirilir. Hurricenin anlaşılmasındaki güçlükler nedeniyle sözlerin eksiksiz ve kesin bir çevirisi üzerinde uzlaşma yoktur.
Önerilen okumalar, adak ve yakarışla birlikte doğurganlık ve çocuk sahibi olma konularına işaret eder.
Bu nedenle tek bir Türkçe metni “kesin çeviri” diye sunmak yanıltıcı olur. [1] [2]
Çivi yazısından sese: Neleri biliyoruz?
Buradaki “nota”, bugünkü beş çizgili porte anlamında kullanılmaz.
Yazıda, telli çalgılardaki teller ve aralıklar arasındaki ilişkilerle bağlantılı teknik adlar ve bunları izleyen sayılar vardır.
Bu işaretlerin müzikal karşılıkları, sayılarla nasıl birlikte okunacağı ve sözlerle nasıl eşleştirileceği tartışmalıdır. [2]
David Wulstan, Anne Draffkorn Kilmer, Marcelle Duchesne-Guillemin ve başka araştırmacılar farklı çözümlemeler önermiştir.
Bu yüzden günümüzde duyduğumuz icralar birbirinden farklı olabilir. [1]
Bir kaydın temposunu, ritmini veya eşliğini, antik icranın kesin biçimi olarak kabul edemeyiz.
Ney ile yapılacak bir uyarlama da seçilmiş bir modern çözümlemeye dayanan sanatsal yorumdur.
Tablet, eserin ney ile çalındığını veya günümüzdeki Türk musikisi makamlarından birine ait olduğunu kanıtlamaz.
Nota ve PDF Belgeleri
Hurri İlahisi No. 6'nın modern nota uyarlamasını PDF biçiminde inceleyebilir veya cihazınıza indirebilirsiniz.
Hurri İlahisi yaklaşık 3.400 yıllık bir müzik eseridir.
Tablet üzerinde müzikle ilgili işaretler, terimler ve sayılar bulunuyor. Ancak bunların bugünkü notalara nasıl çevrileceği konusunda bilim insanları arasında farklı görüşler var.
Dolayısıyla elimizdeki nota, eserin modern bir müziksel yorumudur. Antik dönemde tam olarak böyle çalındığı kesin değildir.
Kaynaklar ve ileri okuma
-
National Museum of Damascus /
Virtual Museum of Syria:
Musical staff (Hurrian Hymn no.6)
Tabletin buluntu yeri, tarihlendirmesi, envanter bilgileri ve farklı yorumlar için müze kaydı.
-
Dylan Lawrence Gibson,
Rethinking ancient music interpretation
through Hurrian Hymn H6:
a tablaturization
Early Music, 53(3), s. 284–313; çevrimiçi yayımlanma: 28 Ocak 2026.
Müziksel yönergeler ve modern çözümlemelerin sınırları üzerine akademik inceleme.
Görsellerin mevcut site dosya yolları korunmuştur.
Bu sayfada kullanılan görsellerin kaynakları ve telif hakları, asıl sahiplerine aittir.
