Ney dersleri-12, Neyzen Zeki Sözen

Ney Dersleri
Giriş 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Ney dersleri - 12

Şed (Göçürülmüş) Makamlar ve Açıklamaları

Şed (Göçürülmüş) Makamlar

Şed, göçürmek ya da taşımak anlamına gelir.

Şed Makam ise, herhangi bir dörtlü veya beşliyi, veya bir makam dizisini kendi yerinden, yani durağından alıp başka bir perde üzerine taşımaktır.

Şed Makamlar,başka bir perdeyi durak kabul ederek, aralıklarını bozmadan ve gerekli işaret değişikliklerini yaparak göçürülmüş makamların genel adıdır.

Daha önce belirttiğimiz Şed makamlarını bir kez daha gözden geçirelim:

Çargah Makamı Şedleri:

İki adettir:

1-) Rast perdesinde: Mahur makamı.
2-) Acem Aşiran perdesinde: Acem Aşiran makamı.

Buselik makamı şedleri :

Üç adettir:

1-) Rast perdesinde: Nihavend makamı.
2-) Hüseyni Aşiran perdsinde: Rühnuvaz makamı.
3-) Yegah perdesinde: Sultani Yegâh makamı.

Kürdi Makamı Şedleri :

Üç adettir:

1-) Rast perdesinde: Kürdi'li Hicazkar makamı.
2-) Hüseynı Aşiran perdesinde: Aşkefza makamı.
3-) Yegah perdesinde: Ferahnuma makamı.

Zirgüle'li Hicaz Makamı Şedleri :

Dört adettir:

1-) Rast perdesinde: Zirgüle'li Suzinâk ve Hicazkar makamları.
2-) Irak perdesinde: Evcara makamı.
3-) Hüseyni Aşiran perdesinde: Suz-i Dil makamı.
4-) Yegah perdesinde: Şedd-i Araban makamı.

Neveser Makamı Şeddi:

Bir adettir:

Acem Aşiran perdesinde: Reng-i dil makamı.

Segâh Makamı Şeddi :

Bir adettir:

1-) Nim Hicaz perdesinde: Heft-gah makamı

Şimdi bu makamlardan önemsediklerimizi,inceleyelim:

Acemaşiran Makamı

Durak: Dügah(2.Aralık La) perdesidir.

Seyri: İncidir.

Dizisi: Çargah dizisinin Acem Aşiran perdesindeki inici şeklidir.

Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Acem perdesidir. Üzerinde Çargah çeşnili yarım karar yapılır. İkinci mertebe güçlü, ana dizinin ek yerindeki Çargah perdesidir. Bu perde üzerinde Çargah çeşnisiyle asma karar yapılır. Hatta bu arada yeden olarak Buselik perdesi de kullanılabilir.

Asma Karar Perdeleri: Acem Aşiran makamı dizisi batı müziği bakımından Fa Majör'dür. Fa Majör bağlı minörü olan Re Minör'e geçkiler yapar. Bu yakınlık dolayısıyle Fa Majör dizisine eş oranlı Acem Aşiran makamı, seyri sırasında Re Minör'le aynı diziye sahip olan Neva'da Buselik dizisine geçkiler yapar.

Genişlemesi: Çargah beşlisinin tiz durak üzerine göçürülmesi ile genişlemesi yapılır.

Donanımı: Si için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.

Yeden: 1.Çizgideki Hüseyni-Aşiran perdesidir.

Seyir:Tiz durak Acem perdesi civarından seyre başlanır. Bu tiz kısımda gezinildikten sonra, tiz durak Acem perdesinde Çargah çeşnisi ile yarım karar yapılır. Bundan sonra ikinci mertebe güçlü Çargah perdesinde yine Çargah çeşnili asma yapılır.Bu arada gerekli yerlerde gereken asma kararlar da gösterilir. Nihayet, bütün dizide karışık gezinilip ve bu arada istenirse Kaba Çargah perdesine Çargah çeşnisi ile düşüldükten sonra Acem Aşiran perdesinde Çargah çeşnisiyle tam karar yapılır.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Bu Peşrev Neyzen Hocalarımız tarafından çok önemsenmektedir:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Nihavent Makamı

Durağı: Rast perdesidir.

Seyri: İnci-Çıkıcıdır.

Dizisi:Buselik makamının Rast perdesine şeddidir.Rast perdesi üzerindeki buselik beşlisine,Neva perdesi üzerine kürdi ya da buselik dizisinin eklenmesi ile makamın dizisi oluşur.

Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Neva perdesidir.

Asma Karar Perdeleri: Nim Hisar (Küçük Mücennep bemollü Mi ),Kürdi ve Dügah perdeleridir.

Genişlemesi:Makam tiz ve pes perdelerden genişleyebilmektedir.
Donanımı: Si için 5 komalık bemolü ve Mi için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.

Yeden:Irak Perdesidir.
Seyir:Neva perdesi civarında seyre başlar.Rast perdesinde buselikli kalış yapar.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Sultanî Yegâh Makamı

Durağı: Yegâh Perdesidir.

Seyri: İncidir.

Dizisi:Buselik makamı dizisinin yegah perdesindeki inici şeklidir.

Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Neva perdesidir.

Asma Karar Perdeleri:Neva,Dügah,Kürdi ve Acemaşiran perdeleridir.

Genişlemesi: Yegah perdesi üzerindeki buselik beşlisi ya da dizinin bütünü simetrik olarak tiz durak üzerine göçürülür.

Donanımı: Si için 5 komalık bemolü ve Do için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.

Yeden:Porte altındaki Do diyez yani Kaba Nim Hicaz Perdesidir.

Seyir: Tiz durak Neva perdesinden seyre başlar ve Yegah perdesinde karar verir.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Mahur Makamı

Durağı:Rast (2.Çizgi Sol) Perdesidir.

Seyri: İnicidir.

Dizisi:Rast beşlisindeki Çargah beşlisine,Neva perdesinde Çargah dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir.

Güçlüsü:Porte üstü sôl , Gerdaniye Perdesidir.

Asma Karar Perdeleri: Gerdaniye,Neva ve Çargah perdeleridir.

Genişlemesi: Tiz perdeden gerdaniye perdesi üzerine Çargah beşlisi ile genişler.

Donanım: Fa perdesi için beş komalık küçük mücennep diyez donanıma yazılır.

Yeden:Geveşt Perdesidir.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Kürdî'li Hicazkâr Makamı

Durağı:Rast (2.Çizgi Sol) Perdesidir.

Seyri: İnicidir.

Dizisi: Kürdi makamı dizisinin Rast perdesine göçürülmüş şeklidir.

Güçlüsü: Gerdaniye ve Çargah Perdesidir.

Asma Karar Perdeleri:Gerdaniye,Çargah ve Neva perdeleridir.

Genişlemesi: Durak üzerindeki çeşni tiz durak üzerine göçürülmek üzere genişler yani gerdaniye perdesi üzerinde kürdi yaparak tiz taraftan genişler.

Donanımı: Si ,Mi ,La perdeleri için küçük mücennep bemol donanıma yazılır.

Yeden: Acemaşiran Perdesidir.

Seyir: Tiz durak gerdaniye perdesinden seyre başlar ve Rast perdesinde kürdili kalış yapar.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Evcârâ Makamı

Durağı:Irak Perdesidir.

Seyri: İnicidir.

Dizisi: Zirgüleli Hicaz makamının Irak perdesine göçürülmüş halidir.

Güçlüsü: Eviç ve Nim Hicaz Perdeleridir.

Asma Karar Perdeleri :Eviç,Nim hicaz,Segah perdeleridir.

Genişlemesi: Eviç perdesi üzerindeki eksik segah beşlisi ve müstear dörtlüsü ile makam aslında zaten geniştir.

Donanımı: Si için koma bemol,Fa,Do,La,Mi perdeleri için bakiye diyez donanıma yazılır.

Yeden :Acemaşiran Perdesidir.

Seyir :Tiz durak eviç perdesinden seyre başlar,çeşitli geçkiler yapar ki bunların en önemlisi nim hicaz perdeesinde hicazlı geçki yapmasıdır.Sonuç olarak Irak perdesinde karar verir.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Suzidil Makamı

Sûzidil makamı, III. Sultan Selim Han'ın bulduğu bir makamdır.

Durağı:Hüseyni Aşiran Perdesidir.

Seyri: İnicidir.

Dizisi:Zirgüleli Hicaz makamının Hüseyni Aşiran perdesine göçürülmüş halidir.

Güçlüsü:Hüseyni,Buselik ve Dügah Perdeleridir.

Asma Karar Perdeleri:Hüseyni,Neva,Buselik ve Dügah perdeleridir.

Genişlemesi:Muhayyer perdesi üzerinde buselikli olarak genişleme yapar ancak makam aslında zaten geniştir.

Donanımı: Fa için koma bemol,Sol ve Re için bakiye diyez donanıma yazılır.

Yeden :Porte altındaki Bakiye Diyezli Re yani Kaba Nim Hisardır.

Seyir :Makam Hüseyni perdesi civarından seyre başlar.Çeşitli geçkiler yaptıktan sonra Hüseyni Aşiran perdesinde karar verir.Tiz duraktan inerken Neva perdesini sıkça kullanır.

Makamın Dizisi:

Notayı tıklayarak büyütebilirsiniz.

Videomuz:

Acemaşiran makamı ile başladığımız göçürülmüş makamlardan bu kadarını öğrenmemiz şimdilik yeterlidir.Diğer dersimizde Bileşik Makamları inceleyeceğiz.

Önemli Not:Videolardaki eserleri ezberleyinceye kadar çalışınız.Notaya bakmadan çalacak seviyeye geliniz.Tekrar tekrar çalışınız.

Ney Dersleri
Giriş 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15