English- Ney ve Neyzen
- Ney Tarihi
- Ney Dersleri
- Ney Taksimleri
- Neyzenler
- Ney Çeşitleri
- Ney Bakımı ve Yağlanması
- Bestekar Neyzenlerin Eserleri
- Neyzen Zeki Sözen
- Videolar
- Basından
- Kaynaklar
- İletişim
- Linkler
- Telif Hakları
- NEY REYONU
Ney Dersleri
Giriş
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ney dersleri - 12
Şed (Göçürülmüş) Makamlar
Şed, herhangi bir dörtlü veya beşliyi, yahut bir makam dizisini kendi yerinden, yani durağından alıp başka bir perde üzerine; yani başka bir perdeyi durak kabul ederek, aralıklarını bozmadan ve gerekli işaret değişikliklerini yaparak göçürmektir. Daha önce belirttiğimiz Şed makamları bir kez daha hatırlatalım:
Çargah Makamı Şedleri:
Rast perdesinde: Mahur makamı
Acem Aşiran perdesinde: Acem Aşiran makamı
Buselik makamı şedleri :
Rast perdesinde:Nihavend makamı
Hüseyni Aşiran perdsinde: Rühnuvaz makamı
Yegah perdesinde: Sultani Yegâh makamı
Kürdi Makamı Şedleri :
Rast perdesinde: Kürdi'li Hicazkar makamı
Hüseynı Aşiran perdesinde: Aşkefza makamı
Yegah perdesinde: Ferahnuma makamı
Zirgüle'li Hicaz Makamı Şedleri :
Rast perdesinde: Zirgüle'li Suzinâk ve Hicazkar makamları
Irak perdesinde: Evcara makamı
Hüseyni Aşiran perdesinde: Suz-i Dil makamı
Yegah perdesinde:Şedd-i Araban makamı
Neveser Makamı :
Acem Aşiran perdesinde: Reng-i dil makamı
Segâh Makamı Şeddi :
Nim Hicaz perdesinde: Heft-gah makamı
Evet şimdi bu makamlardan önemsediklerimi sizlere sunuyorum:
Acemaşiran Makamı
Durağı: Acem Aşıran perdesidir.
Seyri: İncidir.
Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Acem perdesidir. Üzerinde Çargah çeşnili
yarım karar yapılır. İkinci mertebe güçlü, ana dizinin ek yerindeki Çargah
perdesidir. Bu perde üzerinde Çargah çeşnisiyle asma karar yapılır. Hatta
bu arada yeden olarak Buselik perdesi de kullanılabilir.
Asma Karar Perdeleri: Acem Aşıran makamı dizisi batı müziği bakımından
Fa Majör'dür. Fa Majör bağlı minörü olan Re Minör'e geçkiler yapar. Bu yakınlık
dolayısıyle Fa Majör dizisine eş oranlı Acem Aşiran makamı, seyri sırasında
Re Minör'le aynı diziye sahip olan Neva'da Buselik dizisine geçkiler yapar.
Donanımı: Si için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.
Seyir:Tiz durak Acem perdesi civarından seyre başlanır. Bu tiz kısımda
gezinildikten sonra, tiz durak
Acem perdesinde Çargah çeşnisi ile yarım karar yapılır. Bundan
sonra ikinci mertebe güçlü Çargah perdesinde yine Çargah çeşnili asma yapılır.Bu arada gerekli yerlerde gereken asma kararlar da gösterilir. Nihayet,
bütün dizide karışık gezinilip ve bu arada istenirse Kaba Çargah' perdesine
Çargah çeşnisi ile düşüldükten sonra Acem Aşiran perdesinde Çargah çeşnisiyle
tam karar yapılır.
Makamın dizini:
Şeklindedir ve Si bemol işareti hep donanımda yazılır.
Örnek eser olarak da Salih Dedenin bilinen bir eserine bakalım:
Bu Peşrev Neyzen Hocalarımız tarafından çok önemsenmektedir.
Video ile sunuyoruz:
Nihavent Makamı
Durağı: Rast perdesidir.
Seyri: İnci-Çıkıcıdır.
Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Neva perdesidir.
Asma Karar Perdeleri: Nim Hisar(S bemollü Mi),Kürdi,Dügah perdeleridir.
Donanımı: Si için 5 komalık bemolü ve Mi için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.
Makamın dizini:
Yeden:Irak Perdesidir.Seyir:Neva perdesi civarında seyre başlar.Rast perdesinde buselikli kalış yapar.
Çalacağımız eserin Notası:
Videomuz :
Sultanî Yegâh Makamı
Durağı: Yegâh Perdesidir.
Seyri: İncidir.
Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Neva perdesidir.
Asma Karar Perdeleri:Neva,Dügah,Kürdi ve Acemaşiran perdeleridir.
Donanımı: Si için 5 komalık bemolü ve Do için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.
Makamın dizini:
Seyir:Neva perdesi civarında seyre başlar.Dügâh perdesinde hicazlı yarım kalışlar yapar.Yegâh perdesinde yedenli tam karar yapar.
Çalacağımız eserin Notası:
Videomuz :
Mahur Makamı
Durağı:Rast (2.Çizgi Sol) Perdesidir.
Seyri: İnicidir.
Dizisi:Rast beşlisindeki Çargah beşlisine,Neva perdesinde Çargah dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir.
Güçlüsü:Gerdaniye Perdesidir.
Donanımı:Fa perdesinde küçük mücennep diyez donanıma yazılır.
Yeden:Geveşt Perdesidir.
Makamın Dizisi:
Mahur Makamında Bilinen Bir Aranağme:
Videomuz:
Kürdî'li Hicazkâr Makamı
Durağı:Rast (2.Çizgi Sol) Perdesidir.
Seyri: İnicidir.
Dizisi:Kürdi makamı dizisinin Rast perdesine göçürülmüş makamdır.
Güçlüsü:Gerdaniye Perdesidir.
Donanımı:Si,Mi,La perdeleri için küçük mücennep bemol donanıma yazılır.
Yeden:Acemaşiran Perdesidir.
Makamın Dizisi:
Kürdî'li Hicazkâr Makamında geçeceğimiz eser :
Bu eserin videosunu hazırlamaktayım.
Evcârâ Makamı
Durağı:Irak Perdesidir.
Seyri: İnicidir.
Dizisi:Zirgüleli Hicaz makamının Irak perdesine göçürülmüş halidir.
Güçlüsü:Eviç ve Nim Hicaz Perdeleridir.
Donanımı:Si için koma bemol,Fa,Do,La,Mi perdeleri için bakiye diyez donanıma yazılır.
Yeden:Acemaşiran Perdesidir.
Makamın Dizisi:
Evcârâ Makamında geçeceğimiz Eser:
Bu eserin videosunu hazırlamaktayım.
Acemaşiran makamı ile başladığımız göçürülmüş makamlardan bu kadarını öğrenmeniz şimdilik yeterlidir.Diğer dersimizde Bileşik Makamları inceleyeceğiz.