English- Ney ve Neyzen
- Ney Tarihi
- Ney Dersleri
- Ney Taksimleri
- Neyzenler
- Ney Çeşitleri
- Ney Bakımı ve Yağlanması
- Bestekar Neyzenlerin Eserleri
- Neyzen Zeki Sözen
- Videolar
- Basından
- Kaynaklar
- İletişim
- Linkler
- Telif Hakları
- NEY REYONU
Ney Dersleri
Giriş
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ney dersleri - 10
TÜRK MÜZİĞİNDE BUGÜNE KADAR KULLANILAN KÜÇÜK USÛLLER
İki adet birim zamanlıdan 15 adet birim zamanlının sonuna kadar olan usûllere denir.
1 -Nim Sofyan:2 Adet birim Zamana sahip.
2 -Semai(Vals):3 Adet birim Zamana sahip.
3- Sofyan: 4 Adet birim Zamana sahip.
4- Türk Aksağı: 5 Adet birim Zamana sahip.
5-Yürük Semai: 6 Adet birim Zamana sahip.
6-Darb-ı Usûl :6 Adet birim Zamana sahip.
7-Devr-i Hindi:7 Adet birim Zamana sahip.
8-Devr-i Turan:7 Adet birim Zamana sahip.
9-Düyek:8 Adet birim Zamana sahip.
10-Müsemmen:8 Adet birim Zamana sahip.
11-Darb-ı Bulgar:8 Adet birim Zamana sahip.
12-Aksak :9 Adet birim Zamana sahip.
13-Evfer :9 Adet birim Zamana sahip.
14- Raks Aksağı : 9 Adet birim Zamana sahip.
15- Oynak :9 Adet birim Zamana sahip.
16-Üçleme:9 Adet birim Zamana sahip.
17-Aksak Semai:10 Adet birim Zamana sahip.
18-Aksak Semai Evferi:10 Adet birim Zamana sahip.
19-Lenk Fahte :10 Adet birim Zamana sahip.
20-Ceng-i Harbi:10 Adet birim Zamana sahip.
21-Tek Vuruş:11 Adet birim Zamana sahip.
22-Frenkçin: 12 Adet birim Zamana sahip.
23-Nim Çember:12 Adet birim Zamana sahip.
24-İkiz Aksak 12 Adet birim Zamana sahip.
25-Mazmuri: 12 Adet birim Zamana sahip.
26-Nim Evsat: 13 Adet birim Zamana sahip.
27-Şark-ı Devr-i Revanı: 13 Adet birim Zamana sahip.
28-Bektaşi Devr-i Revanı: 13 Adet birim Zamana sahip.
29-Devr-i Revan :14 Adet birim Zamana sahip.
30-Devr-i Turki :14 Adet birim Zamana sahip.
31-Musabba:14 Adet birim Zamana sahip.
32-Raksan: 15 Adet birim Zamana sahip.
33-Bektaşi Raksanı : Adet birim Zamana sahip.
TÜRK MÜZİĞİNDE BUGÜNE KADAR KULLANILAN BÜYÜK USÛLLER
Onaltı Adet birim zamanlıdan 120 adet birim zamanlının sonuna kadar olan usûllere Büyük Usûl denir.
1-Bektaşi Raksı: 16 Adet birim Zamana sahip.
2-Çifte Düyek: 16 Adet birim Zamana sahip.
3-Fer :16 Adet birim Zamana sahip.
4-Nim Berefşan:16 Adet birim Zamana sahip.
5-Nim Hafif : 16 Adet birim Zamana sahip.
6-Darb-ı Turki: 18 Adet birim Zamana sahip.
7-Nim Devir: 18 Adet birim Zamana sahip.
8-Fahte:20 Adet birim Zamana sahip.
9-Durak Evferi : 21 Adet birim Zamana sahip.
10-Hezec : 22 Adet birim Zamana sahip.
11-Şirin :22 Adet birim Zamana sahip.
12-Çenber : 24 Adet birim Zamana sahip.
13-Nim Sakil : 24 Adet birim Zamana sahip.
14-Evsat: 26 Adet birim Zamana sahip.
15-Beste Devr-i Revanı:26 Adet birim Zamana sahip.
16-Şark-ı Devr-i Revanı : 26 Adet birim Zamana sahip.
17-Devr-i Kebir: 28 Adet birim Zamana sahip.
18-Frengifer: 28 Adet birim Zamana sahip.
19-Remel: 28 Adet birim Zamana sahip.
20-Devr-i Sagir: 30 Adet birim Zamana sahip.
21-Hafif: 32 Adet birim Zamana sahip.
22-Berefşan:32 Adet birim Zamana sahip.
23-Muhammes:32 Adet birim Zamana sahip.
24-Darb-ı Hüner: 38 Adet birim Zamana sahip.
25-Sakil: 48 Adet birim Zamana sahip.
26-Nim Zincir: 60 Adet birim Zamana sahip.
27-Hâvi:64 Adet birim Zamana sahip.
28-Darb-ı Fetih: 88 Adet birim Zamana sahip.
29-Zincir: 120 Adet birim Zamana sahip.
Günümüzde bu usûllerin pek çoğu kullanılmamaktadır.
Bir eseri en güzel şekilde icra etmemiz için o eserin usûlünü bilmeliyiz. Aksi taktirde parçamızı deşifre edemeyiz. (Deşifre:Bir müzik parçasının notasını ilk görüşte okumak ve seslendirmek Büyük larousse 6. cilt sayfa:3092)
NİM SOFYAN USÛLÜ :
2/8 lik ve 2/4 lük iki mertebesi vardır.
İki adet birim zamanlı ve iki darblı (vuruşlu) usûldür.
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 1 şeklindedir
Nim Sofyan usulünün en çok kullanılan 2. Mertebesi :
SEMAİ USÛLÜ :
3/8 lik, 3/4 lük ve 3/2 lik mertebeleri vardır.
Üç adet birim zamanlı ve üç darblı Düm 1,Tek 1,Tek 1 , şeklindeki usüle verilen isimdir.
İkinci ve en çok kullanılan ikinci mertebesi:
SOFYAN USÛLÜ :
4/8 lik, 4/4 lük ve 4/2 lik mertebeleri vardır.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KE 1 Şeklindedir.
Sofyan usûlünün en çok kullanılan 2. mertebesi :
TÜRK AKSAĞI USÛLÜ :
5/8 lik mertebesi vardır.
Vuruluşu: DÜM 2, TEK 2, TEK 1 Şeklindedir.
Türk Aksağı ilk olarak Hacı Arif Bey tarafından bulunmuştur. Daha sonra İsmail Hakkı Bey tarafından yukarıda gördüğünüz gibi düzenlemiş ve kızının ismi olan Süreyya ismi verilmiştir. Bu usûl günümüzde yine Türk Aksağı adı ile anılmaktadır.
YÜRÜK SEMAİ USÛLÜ :
6/8 lik,6/4 lük ve 6/2 lik üç mertebesi vardır.
Altı adet birim zamanlı ve beş darplı(vuruşlu) usûldür.
Vuruluşu:DÜM 1, TEK 1, TEK 1, DÜM 1, TEK 2 şeklindedir.
En çok kullanılan ikinci mertebesi:
DEVR-İ HİNDİ USÛLÜ :
7/8 lik ve 7/4 lük iki mertebesi vardır.
Yedi adet birim zamanlı ve beş darblı Düm 1,Tek 1,Tek 1,Düm 2,Tek 2 şeklindeki küçük ve birleşik usûle Devr-i Hindi Usûlü denir.
En çok kullanılan ikinci mertebesi:
DÜYEK USÛLÜ :
8/8 lik ve 8/4 lük iki mertebesi vardır.
Sekiz adet birim zamanlı ve beş darblı usûle verilen isimdir.
Usûl,senkopludur. (Senkop: Kuvvetli darb ile hafif olan darbın yer değiştirmesidir.)
En çok kullanılanı 8/8 lik birinci mertebesidir.
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 2, TEK 1, DÜM 2, TEK 2 şeklindedir.
Notası:
Bu usûl günümüzde en çok kullanılan usûldür.
AKSAK USÛLÜ :
9/16 lık,9/8 lik ve 9/4 lük üç mertebesi vardır.
Dokuz adet birim zamanlı ve altı darblı usûle Aksak usûlü denir.
Vuruluşu:DÜM 2, TE 1, KE 1, DÜM 2, TEK 2, TEK 1 şeklindedir.
En çok kullanılan ikinci mertebesi:
Aksak usûlünün birinci mertebesine Yürük Aksak ya da Çifte Sofyan denir. Daha ağır icra edilenine de Aydın denir. İkinci mertebesinin ismi de Aksak dır. Üçüncü mertebesi olan 9/4 lük usûle de Ağır Aksak adı verilir. Bu Usûlün en önemli özelliği usûl başındaki Dümün tamamının ve onu takip eden Te nin yarısının Es işaretli olmasıdır. Biz buna Anakruz diyoruz.
Anakruz:Bir esere usûlün ortasından ya da başından hariç herhangi bir yerinde girilmesidir. Ağır Aksak Usûlündeki tüm eserler Anakruzlu başlar.
EVFER USÛLÜ :
9/8 lik ve 9/4 lük iki mertebesi vardır.
Dokuz adet birim zamanlı ve altı darblı usûle Evfer Usûlü denir.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KE 1, DÜM 2, TEK 1, TEK 2 şeklindedir.
En çok kullanılan birinci mertebesi:
Usûlün en çok yukarıda gördüğünüz 1. mertebesi kullanılır. İkinci mertebesine ise Ağır Evfer adı verilir.
RAKS AKSAĞI USÛLÜ :
9/8 lik ve 9/4 lük mertebeleri vardır.
Dokuz adet birim zamanlı küçük ve birleşik usûldür.
Vuruluşu: DÜM 2, TEK 3, DÜM 2, TEK 2 şeklindedir.
En çok kullanılan birinci mertebesi:
AKSAK SEMAİ USÛLÜ :
10/16 lık,10/8 ve 10/4 lük mertebeleri vardır.
On adet birim zamanlı ve altı vuruşlu usûldür.
Vuruluşu:DÜM 2, TE 1, KÂ 2, DÜM 2, TEK 2, TEK 1 şeklindedir.
En çok kullanılan ikinci mertebesi:
Türk Müziğindeki Saz Semaisi formundaki Eserlerin çoğunda, Nakış Semailerde, Köçekçelerde, Oyun Havalarında ve Şarkılarda sıklıkla kullanılmıştır. Usûlün 10/16 lık birinci mertebesine Curcuna adı verilir. 10/4 lük üçüncü mertebesine de Ağır Aksak Semai denir.
AKSAK SEMAİ EVFERİ USÛLÜ :
10/8 lik ve 10/4 lük mertebeleri vardır
On adet birim zamanlı ve altı darblı usûldür.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KÂ 2, DÜM 2, TEK 1, TEK 2 şeklindedir.
En çok kullanılan birinci mertebesi:
DEVR-İ REVAN USÛLÜ :
14/8 lik ve 14/4 lük mertebeleri vardır.
Ondört adet birim zamanlı ve altı darblı usûlün adıdır.
Vuruluşu:DÜM 3, DÜM 2, TEK 2, DÜM 3, TEK 2, TEK 2 şeklindedir.
En çok kullanılan birinci mertebesi:
Bu usûl Beste formundaki eserlerde,Mevlevi Ayinlerinde ve Şarkılarda kullanılır.
Bundan sonraki dersimizde artık Makamaları tanıyalım. Farklı makamlardan, farklı formlardan, farklı usûllerden eserler icra etme zamanı artık geldi.