Ana Sayfa

Ney Çeşitleri




 Yılmaz Öztuna'nın Türk Musıkisi Sözlüğü adlı Ansiklopedik Sözlüğünde, Neylerin 12 çeşit olduğu belirtiliyor.

 Kitaptaki bilgi doğrultusunda Neyler uzunluklarına ve seslerine göre toplam Oniki çeşittir diyoruz.

 Bu Neylerin yedi tonu naturel seslerden oluşan Neylerdir yani: Mi, Re, Do, Si, La, Sol ve Fa seslerindeki Neylerdir.

 Beş tanesinin tonu da ara seslerden oluşan Neylerdir yani :Mi bemol, Do diyez, Si bemol, La bemol ve Fa diyez seslerindeki Neylerdir.

 Neylerin boyu yarı yarıya kısa olan ve bir oktav yukarıdan ses veren Neylerin isimine de Nısfiye Neyler denir.

  Nısfiye Neyler tam bir oktav üstten yani bir oktav tiz olarak tınlar.

  Nısfiye Neyleri de ya da günümüzdeki adıyla Piccolo Neyleri de günümüzde kullanmaktayız

 Dünya Müzik türlerinde de bu Neyler kullanlımaktadır.O halde bu Piccolo Neyleri de sayacak olursak toplam Yirmi çeşittir demeliyiz.

 Günümüzde Türk Müziğinde zaman zaman kullanılan Piccolo Neyler,Arap ülkelerinin hepsinde,Hindistan'da ve Orta Asya müziklerinde,benzerleri Tibet'te kullanılmaktadır.

 Boyut olarak küçük olan bu Piccolo Neylerin ciddi akort ve entenasyon sorunları vardır.Başka bir ifade ile icraları oldukça zordur.

 Ney Çeşitleri Hakkında Kısa Bilgiler verecek olursak,üflenebilen en küçük Ney olan Kız Nısfiye Neyden başlayabiliriz.

 Kız Nısfiye Ney

 Yaklaşık 350 milimetre uzunluğunda olan bu Ney üflenebilen en küçük Neydir.

 Bu Neyin tonu Porte üstü Si perdesidir.

 

 Kız Nısfiye Neyden daha küçük Neylerin icrasına parmaklarımız izin vermez.Ya Ney küçük kalır ya da parmaklarımız büyük kalır.

  Klasik Formda üflenmeyen bu küçük Ney genellikle,piyasa müziği olarak ifade edilen müzik türlerinde,fantazi müziklerde ,zaman zaman Türk Halk Müziğinde ve özellikle Arap müzik camiasında çok kullanlır.

 Aşağıda gördüğünüz bu Kız Nısfiye Neyin 350 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Kız Mabeyn Nısfiye Ney

 Yaklaşık 375 milimetre uzunluğunda olan bu Ney üflenebilen en küçük Neyden biraz daha uzundur.

 Bu Neyin tonu Porte üstü Si perdesidir.

 

  Fazla kullanılmayan bir Ney türüdür.

 

 

 Mansur Nısfiye Ney

 Yaklaşık 400 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu Porte üstü La perdesidir.

 

  Klasik Formda üflenmeyen bu küçük Ney genellikle,piyasa müziği olarak ifade edilen müzik türlerinde,fantazi müziklerde ,zaman zaman Türk Halk Müziğinde ve özellikle Arap müzik camiasında çok kullanlır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Mansur Nısfiye Ney,400 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Mansurn Mabeyn Nısfiye Ney

Yaklaşık 425 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, Porte üstü La bemol perdesidir:

 

 Fazla kullanılmayan bir Neydir.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Mansur Nısfiye Ney,425 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Şah Nısfiye Ney

  Yaklaşık 435 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, Porte üstü Sol perdesidir:

 

  Klasik Formda fazla üflenmeyen bu küçük Ney genellikle,piyasa müziği olarak ifade edilen müzik türlerinde,fantazi müziklerde ,zaman zaman Türk Halk Müziğinde ve özellikle Arap müzik camiasında çok kullanlır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Mansur Nısfiye Ney,435 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Davud Nısfiye Ney

  Yaklaşık 475 milimetre uzunluğunda olan bu Neydir.

 Bu Neyin tonu, 5. çizgideki Fa diyez perdesidir:

 

  Klasik Formda fazla üflenmeyen bu küçük Ney genellikle,piyasa müziği olarak ifade edilen müzik türlerinde,fantazi müziklerde ,zaman zaman Türk Halk Müziğinde ve özellikle Arap müzik camiasında çok kullanlır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Davud Nısfiye Ney,460 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Davud Mabeyn Nısfiye Ney

 Yaklaşık 500 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 5. çizgideki Fa perdesidir:

 

  Klasik Formda fazla üflenmeyen bu küçük Ney genellikle,piyasa müziği olarak ifade edilen müzik türlerinde,fantazi müziklerde ,zaman zaman Türk Halk Müziğinde ve özellikle Arap müzik camiasında çok kullanlır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Davud Nısfiye Ney,480 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Bolahenk Nısfiye Ney

 Yaklaşık 500 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 4. aralıktaki Mi perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarında ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Bolahenk Nısfiye Ney,510 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Bolahenk Mabeyn Nısfiye Ney

 Yaklaşık 550 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 4. aralıktaki Mi bemol perdesidir:

 

  Çok ara tonda bir Ney olduğu için fazlaca kullanılmaz.

 Aşağıda resmini gördüğünüz bu Bolahenk Mabeyn Nısfiye Ney,550 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Süpürde Ney

 Yaklaşık 600 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 4. çizgideki Re perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarında ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Süpürde Ney,580 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Müstahzen Ney

 Yaklaşık 620 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 3. aralıktaki Do diyez perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarında ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Daha çok Türk Halk Müziği Tonu olarak kullandığı için türkü formundaki eserlerin icralarında da yer alır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Müstahzen Ney,600 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Yıldız Ney

 Yaklaşık 650 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 3. aralıktaki Do perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarında ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Daha çok Türk Halk Müziği Tonu olarak kullandığı için türkü formundaki eserlerin icralarında da yer alır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Yıldız Ney,660 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Kız Ney

 Yaklaşık 700 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 3. çizgideki Si perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarda ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Müstahzen Ney,700 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Kız Mabeyn Ney

 Yaklaşık 750 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 3. çizgideki Si bemol perdesidir:

 

  Ton itibarı ile fazla kullanılmayan bir Ney türüdür

 Aşağıda resmini gördüğünüz Kız Mabeyn Ney,750 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Mansur Ney

 Yaklaşık 800 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 2. aralıktaki La perdesidir:

 

  Klasik Formdaki eserlerin icralarında,Tasavvuf Müziği icralarında, koro ve solo yorumlarda ,TRT Radyolarında ,Devlet Korolarında,Amatör ve Profesyönel Grup ve Topluluklarda kullanılır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Mansur Ney,800 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Mansur Mabeyn Ney

 Yaklaşık 850 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 2. aralıktaki La bemol perdesidir:

 

  Ton itibarı ile fazla kullanılmayan bir Ney türüdür

 Aşağıda resmini gördüğünüz Kız Mabeyn Ney,850 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

Şah Ney

 Yaklaşık 875 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 2. çizgideki Sol perdesidir:

 

  Üflemesi oldukça zor bir Ney türüdür.

  Neyi üflerken oldukça zorlanılır o yüzden Neye yeni başlayanlar için önerilmez.

  Ancak kişisel Ney çaılşmaları için öneririm son derece performans artırıcıdır.

  Özellikle Dem sesler için son derece faydalıdır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Kız Mabeyn Ney,880 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

Davud Ney

 Yaklaşık 925 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 1. aralıktaki Fa diyez perdesidir:

 

  Üflemesi oldukça zor bir Ney türüdür.

  Neyi üflerken oldukça zorlanılır o yüzden Neye yeni başlayanlar için önerilmez.

  Ancak kişisel Ney çaılşmaları için öneririm son derece performans artırıcıdır.

  Özellikle Dem sesler için son derece faydalıdır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Davud Ney,925 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Davud Mabeyn Ney

 Yaklaşık 975 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 1. aralıktaki Fa perdesidir:

 

  Üflemesi oldukça zor bir Ney türüdür.

  Neyi üflerken oldukça zorlanılır o yüzden Neye yeni başlayanlar için önerilmez.

  Ancak kişisel Ney çaılşmaları için öneririm son derece performans artırıcıdır.

  Özellikle Dem sesler için son derece faydalıdır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Davud Mabeyn Ney,980 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Bolahenk Ney

 Yaklaşık 1025 milimetre uzunluğunda olan Neydir.

 Bu Neyin tonu, 1. çizgideki Mi perdesidir:

 

  Üflemesi oldukça zor bir Ney türüdür.

  Neyi üflerken oldukça zorlanılır o yüzden Neye yeni başlayanlar için önerilmez.

  Ancak kişisel Ney çaılşmaları için öneririm son derece performans artırıcıdır.

  Özellikle Dem sesler için son derece faydalıdır.

 Aşağıda resmini gördüğünüz Kız Mabeyn Ney,1025 mm uzunluğundadır.

 Resmin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

 

 

 Günümüzde toplu icralarda mansurdan büyük Neyler üflenmemektedir.Daha önce belirttiğim gibi hem çok yorucudur hem de Neyzenin boyu,parmakları yetişmeyebilir ki bu da çok normaldir.

 En çok kullanılan Neyler arasında,Bolahenk Nısfiye,Süpürde,Kız Ney ve Mansur Neyler gelir.


 Tablomuzda Ney Çeşitlerini,uzunluklarını ve Batı müziğindeki tonları görebilirsiniz :

TÜRK MÜZİĞİNDEKİ İSMİUZUNLUĞUBATI MÜZİĞİNDEKİ TONU
Kız Nısfiye Yaklaşık 350 mm Sİ (B Porte Üstü)
Kız Mabeyn Nısfiye Yaklaşık 375 mm Sİ bemol (Bb Porte Üstü)
Mansur Nısfiye Yaklaşık 400 mm LA (A Porte Üstü)
Mansur Mabeyn Nısfiye Yaklaşık 435 mm La bemol (Ab Porte Üstü)
Şah Nısfiye Yaklaşık 450 mm SOL (G Porte Üstü)
Davud Nısfiye Yaklaşık 475 mm FA diyez (#F Beşinci Çizgi )
Davud Mabeyn Nısfiye Yaklaşık 500 mm FA (E Beşinci Çizgi)
Bolahenk Nısfiye Yaklaşık 525 mmMİ (E Dördüncü Aralık)
Bolâhenk- Mâbeyn Yaklaşık 550 mmMİ bemol (Eb Dördüncü Aralık)
Süpürde Yaklaşık 600 mm RE (D Dördüncü Çizgi)
Müstahsen Yaklaşık 625 mm DO diyez (#C Üçüncü Aralık)
Yıldız Yaklaşık 650 mm DO ( C Üçüncü Aralık)
Kız Yaklaşık 700 mm Sİ (B Üçüncü Çizgi)
Kız-Mâbeyn Yaklaşık 750 mm Sİ bemol (Bb Üçüncü Çizgi)
Mansur Yaklaşık 800 mm LA (A İkinci Aralık)
Mansur- Mâbeyn Yaklaşık 850 mm LA bemol (Ab İkinci Aralık)
Şah Yaklaşık 875 mm SÔL (G Birinci Çizgi)
Dâvud Yaklaşık 925 mm FA diyez (#F Birinci Aralık)
Dâvud- Mâbeyn Yaklaşık 975 mm FA (F Birinci Aralık)
Bolâhenk Yaklaşık 1025 mm Mi (E Birinci Çizgi)

 

 

 

 Temel sesi bemollü ses olan Neylere de Mabeyn Neyler denir.

 La bemol, Si Bemol, Re bemol, Mi bemol tonlarındaki Neylerin genel adı Mabeyn Neylerdir.

 

 

 Neyin isimleri nasıl belirleniyor?

 Neylerin uzunluklarına ve çıkarttıkları seslere göre belirlenmektedir.Bu arada Sesi kısacık tanımlayalım.

 Ses nedir?

 Ses, enerjinin kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz,sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir.

 

 

 Neyin tonu nasıl belirleniyor ?

 Değerli Neyzenler, bu tonlar için Neyimizdeki LA SESİ baz alınır.

  Neydeki La Sesi sadece sol el yüzük parmağımız açık olacak şekilde çıkan sesdir.


La sesini çıkartmak için kapatacağımız perdeler:

SAĞ EL : Baş,İşaret,Orta ve Yüzük Parmağımız.

SOL EL : İşaret ve Orta Parmağımız .

 Alttaki Resmi inceleyiniz:

Neyde La Sesi

 Ney enstrumanının Tonları:

 Bolahenk Nısfıye Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki sesine denk geldiği için Bolahenk Ney Mi tonundadır.

 Bolahenk Mabeyn Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki Mİ BEMOL sesine denk geldiği için Bolahenk Mabeyn Ney Mi Bemol tonundadır.

 Süpürde Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki RE sesine denk geldiği için Süpürde Ney Re tonundadır.

 Müstahzen Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi ,Piyaondaki DO DİYEZ sesine denk geldiği için Müstahzen Ney Do Diyez tonundadır.

 Yıldız Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki DO sesine denk geldiği için Yıldız Ney Do tonundadır.

 Kız Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki sesine denk geldiği için Kız Ney Si tonundadır.

 Kız Mabeyn Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki Sİ BEMOL sesine denk geldiği için Kız Mabeyn Ney Si Bemol tonundadır.

 Mansur Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki LA sesine denk geldiği için Mansur Ney La tonundadır.

 Mansur Mabeyn Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki LA BEMOL sesine denk geldiği için Mansur Mabeyn Ney La Bemol tonundadır.

 Şah Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki SOL sesine denk geldiği için Şah Ney Sol tonundadır.

 Davut Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki Fa sesine denk geldiği için Davut Ney Fa tonundadır.

 Bolahenk Neyimizden üflediğimiz La (Dügâh ) sesi, Piyaondaki Mi sesine denk geldiği için Bolahenk Ney Mi tonundadır diyoruz.

 Tablomuzda ayrıca belirtecek olursak :

 

TÜRK MÜZİĞİNDEKİ İSMİUZUNLUĞUBATI MÜZİĞİNDEKİ TONU
Bolâhenk Nısfiye505-525 mmMİ (E Dördüncü Aralık)
Bolâhenk- Mâbeyn545-565 mmMİ bemol (Eb)
Süpürde580-600 mmRE (D)
Müstahsen615-635 mmDO diyez (#C)
Yıldız645-665 mmDO ( C)
KızYaklaşık 700 mmSİ (B)
Kız-Mâbeyn730-760 mmSİ (Bb)
Mansur770-810 mmLA (A)
Mansur- Mâbeyn820-860 mmLA bemol (Ab)
Şah900-940 mmSÔL (G)
Dâvud900-940 mmFA diyez (#F)
Dâvud- Mâbeyn960-1000 mmFA (F)
Bolâhenk1010-1050 mmMi (E Birinci çizgi)

 

  Sonuç olarak Ney çeşitleri hakkındaki tonlar için Neyimizin La (Dügah) perdesi,Piyanoda hangi sese denk geliyorsa Neyimizin tonu o sesdir diyoruz.

 

 

Bu tonları bilmemiz Batı müziği ile ilgilenen arkadaşlarla çalışmalar yaptığımızda çok faydalı olacaktır.

 

 

 Bir de frekans konusuna da kısaca değinelim.

 Frekans nedir?

 Frekans,Sesin 1 saniye içerisindeki titreşim ya da devir sayısıdır.Frekans için birim olarak Hertz (Hz) kullanılır.

 Sesin 1 saniye içerisindeki titreşim sayısı arttiıkça,diğer bir deyişle frekans yükseldikçe ses tizleşir,incelir.Frekans düştükçe ses kalınlaşır.

  Frekans ve perde doğru orantılıdır.

 İnsan kulağının duyabileceği en düşük frekans 20 Hz,en yüksek frekans ise 20.000 Hz olarak kabul edilir.

 Aşağıdaki tablomuzda Neylerin frekans aralıklarını görmektesiniz :

 

TÜRK MÜZİĞİNDEKİ İSMİFREKANS ARALIĞIBATI MÜZİĞİNDEKİ TONU
Bolâhenk Nısfiye261,63-1864,7 Hz arasında.Mİ (E Dördüncü Aralık)
Bolâhenk- Mâbeyn261,63-1864,7 Hz arasında.Mİ bemol (Eb)
Süpürde246,94-1760 Hz arasında.RE (D)
Müstahsen233,08-1661,2 Hz arasında.DO diyez (#C)
Yıldız220-1568 Hz arasında.DO ( C)
Kız207,64-1480 Hz arasında.Sİ (B)
Kız-Mâbeyn730-760 Hz arasında.Sİ (Bb)
Mansur196-1396,9 Hz arasında.LA (A)
Mansur- Mâbeyn174,61-1244,5 Hz arasında.LA bemol (Ab)
Şah164,81-1174,7 Hz arasında.SÔL (G)
Davud155,56-1108,7 Hz arasında.FA diyez (#F)
Dâvud- Mâbeyn146,83-1046,5 Hz arasında.FA (F)
Bolâhenk138,59-987,77 Hz arasında.Mi (E Birinci çizgi)

 

 Ney çeşitleri hakkında bu bilgileri bilmemiz oldukça yararlı olacaktır.

 

 

 Kar ve Ferahfeza

 Neyzen : Zeki Sözen

 

© www.neyzenim.com Neyzen Zeki Sözen